Dromen komen uit met BIM

Ervaringen met de toepassing van BIM in de hele keten van ontwerp, bouw en beheer en de toekomst met BIM

Op 21 april 2016 vond in de Jaarbeurs te Utrecht de 3e BIM-praktijkdag plaats. Een congres waar ervaringen werden gedeeld over de toepassing van BIM in de hele keten van ontwerp, bouw en beheer. Een dagvullend programma met praktijkvoorbeelden uit alle disciplines van de bouwkolom, zoals opdrachtgevers, architecten, aannemers, adviseurs, installateurs en leveranciers. Een enerverende dag waarbij innovatiesnelheid en de vraag naar BIM-volwassenheid centraal stonden.

Het is goed om te zien waar we staan in Nederland en Europa op het gebied van BIM, waarbij Nederland samen met Groot Brittannië behoort tot de koplopers. Interessant om ons een beeld te vormen van het huidige Nederlandse BIM-landschap en te zien waar (Powered by ) EGM staat ten opzichte van andere partijen.

Dromen over de toekomst met BIM

Er werd gedroomd over BIM, het Virtuele bouwen, waarbij het gehele gebouw eerst wordt geëngineerd en waarna er, na het virtueel opleveren van de bouw, pas gestart wordt met het werkelijke bouwen. Het virtuele bouwproces duurt langer dan het traditioneel ontwerpproces, echter dit leidt uiteindelijk tot een aanzienlijke kostenbesparing, doordat er zo efficiënt mogelijk wordt gewerkt. Dit bespaart tijd ten opzichte van het traditionele bouwproces, wat risico’s vermindert en faalkosten reduceert. Met als resultaat een tevreden opdrachtgever!

 

Gemijmerd werd er over een stip aan de horizon, waarbij alle partijen die normaliter deel uitmaken van het bouwproces, tezamen met de gebouwgebruiker, de facility manager en de service provider, deelnemen aan het virtuele bouwen. Dit leidt tot een verschuiving van taken naar het virtuele bouwproces, om beter aan te sluiten bij exploitatie, beheer en onderhoud. Met tot doel dat het BIM ook in de exploitatiefase kan worden ingezet als Elektronisch Gebouw Dossier en waarbij de opdrachtgever weet wat hij krijgt en krijgt wat hem beloofd is.

Opdrachtgeven met BIM

Eén van de opdrachtgevers van EGM, Berend Koudstaal, hield een vlammend betoog over BIM in ontwerp, bouw èn beheer. Berend Koudstaal is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en implementatie van het Elektronisch Gebouw Dossier bij het Erasmus Medisch Centrum. Deze ICT-tool helpt om informatie over o.a. het vastgoed en de technische installaties te vinden op basis van open standaarden zoals IFC. De gegevens van een gebouw moeten net zo lang meegaan en inzetbaar zijn als het gebouw zelf, zo stelde Berend Koudstaal. BIM is daarmee een middel voor Asset Lifecycle ( Information) Management. Huisvesting is voor organisaties een strategisch bedrijfsmiddel. Voor beheer liggen vooral kansen in de initiatieffase van een project. BIM vraagt nieuwe rollen en competenties, zoals die van BIM Profiteur en BIM controleur, met een nadruk op samenwerken en informatie delen. Multidisciplinaire samenwerking is hierbij essentieel.

Adviseren en realiseren met BIM

Een architectenbureau toonde hoe zij de renovatie van een Rijksmonument hebben aangepakt, gebruik makend van bestaande tekeningen.
Ook kwamen diverse aannemers, installateurs, constructeurs en leveranciers aan het woord. Aan de hand van praktijkvoorbeelden toonden zij een diversiteit aan projecten. De grootste gemene delers zijn multidisciplinaire en integrale samenwerking op basis van een BIM protocol, eenduidige informatie uitwisseling gebaseerd op open BIM IFC, controle van elk model afzonderlijk en de controle van de samenhang van het integraal prestatiemodel middels clash detectie. Ook het aanvragen van offertes op basis van een model en de vertaling van een prestatiemodel naar een productiemodel werd getoond. Tevens werd het gebruik van 3D modellen bij het maken van visualisaties en het vervaardigen van zonsimulaties aangestipt.

 

Lessen die geleerd zijn werden helder benoemd. Lessen zoals dat wenselijk is de regie te voeren over de impact van wijzigingen in relatie tot modelmatig werken, het BIM protocol als leidend document in het BIM proces te maken en het belang van een goede informatiestructuur en opbouw. Iets wat essentieel is voor het gebruik van model informatie.

 

Daarnaast werden ontwikkelingen in digital design en digital manufacturing getoond. Het frezen van mallen en het 3D-printen komen binnen handbereik bij de digitalisering van het bouwproces. De Technische Universiteit Eindhoven onderzoekt samen met industriële partners het 3D-printen van beton. Kansen als vormvrijheid, materiaalreductie, minder mankrachten door robotisering en het geen gebruik maken van mallen werden benoemd.

Toekomst met BIM

De dag werd afgesloten door Arjen Adriaanse, hoogleraar bouwprocesintegratie & ICT van de Universiteit Twente. Hij blikte vooruit, stelde dat de bouwsector een archipel is met vele eilanden, waarbij BIM als verbinder en drager van nieuwe ICT-ontwikkelingen moet worden gezien. Het is zaak deze eilanden te integreren, waarbij informatie- en kennisstromen gestroomlijnd worden middels integrale contracten, ketensamenwerking en modulaire bouwsystemen.

Powered by EGM en BIM

Er kwamen veel zaken aan de orde die onze kennis op het gebied van BIM bevestigen en die Powered by EGM ook inzet bij de uitwerking van haar projecten. Powered by EGM draagt bij aan het realiseren van de dromen, doordat Powered by EGM innoveert en zoekt naar mogelijkheden tot directe koppeling van data met BIM, zodat Programma’s van Eisen nog beter geverifieerd kunnen worden en het eindresultaat voldoet aan de gestelde eisen van de opdrachtgever en waardoor het as-built-model nog beter aansluit op de software die onze klanten inzetten voor beheer en onderhoud. Door een consistente toevoeging van data aan het BIM zijn wij in staat deze toe te passen voor de uitwerking van een Meer Jaren Onderhouds Planning. Hiermee heeft de gebouweigenaar te allen tijde beschikking over de gegevens t.b.v. onderhoud, schoonmaak etc.

 

We zetten BIM in voor 3D- visualisaties, in de vorm van stilstaande beelden, bolfoto’s, bewegende beelden (animaties) en zelfs Virtual Reality, gebruik makend van de Oculus Rift en Leap Motion. Daarnaast gebruiken wij het 3D-model ook om nader inzicht te krijgen in technische aspecten van het ontwerp, zoals schaduwwerking, lichtinval en bereikbaarheid.

 

Naast het uitwerken van nieuwbouwprojecten van definitief ontwerp tot bouwuitvoeringsfase, variërend van woningbouw tot grote en complexe gebouwen van diverse aard, ligt onze scope ook op het transformeren van (monumentale) gebouwen. Het is daarbij van essentieel belang dat het model van de ‘bestaande toestand’ van het gebouw zo zuiver mogelijk is. Dit voorkomt tegenvallers en dus extra bouwkosten welke niet eerder dan tijdens de uitvoering naar voren komen. Dit doen wij door bestaande gebouwen via 3D-scantechnieken te vatten in een zogenaamde point cloud, die wij omzetten in een ‘BIM bestaande toestand’.

 

Door voortdurend te zoeken naar koppelingen met BIM, zoals de koppeling van BIM met bestekken, kostenramingen en LCC berekeningen, streven wij ernaar onze werkprocessen verder te optimaliseren en nog meer te halen uit BIM, op weg naar BIM volwassenheid!!